❇️ گزارش واقعی چیست و خلاف واقع کدام است؟
❇️ یکی از رایج ترین ادعاها، عنوان خلاف واقع بودن گزارش کارشناسی است که مرجع رسیدگی به این ادعا دادسرا و دادگاه محترم انتظامی کانون کارشناسان می باشد. در این خصوص از یک طرف شاکی با استناد به ارائه اسناد و مدارک لازمه و با طرح این نکته که به اسناد وی توجه نشده، نواقص و عدم توجه کافی کارشناس را به رخ می کشد و بر همین اساس تقاضای برخورد قانونی با متخلف را دارد و از طرف دیگر کارشناس نیز با دفاعیات تنظیمی، از نظریه خود دفاع و در مواجهه حضوری طرفین، همان مطالب را تکرار و بر صحت نظربه خود پافشاری می نماید. در این راستا کدامیک صحیح می گویند؟ چگونه صحت ادعای متداعیین که از حساسیت خاصی برخوردار است، اثبات می شود؟
❇️ بخشی از مراحل رسیدگی به شرح ذیل است:
1- در جلسه بررسی و پرسش و پاسخ امکان دارد احدی از طرفین بپذیرد که اشتباه کرده و طبیعتا تکلیف روشن می شود.
۲- با کنترلی که توسط دادیار و دادستان محترم اعمال می شود، نهایتا دادگاه اتخاذ تصمیم نموده و اقدام به صدور حکمی می نماید که قابل تجدید نظر می باشد
٣- ارجاع امر به کارشناس یا هیأت کارشناسان نیز راهگشا بوده و می تواند در تصمیم گیری مرجع محترم تأثیر گذار باشد
۴- بررسی ماهوی پرونده و ورود به جزئیات امر نیز در رسیدگی به این گونه ادعاها مؤثر است. مثل: نظریه تامین دلیل بوده یا به صورت هیاتی ارائه شده، یا بر اساس آن یک رای صادر شده، یا به نحوی به واسطه آن ضرر و زیان وارد شده، یا اینکه هدف شاکی از طرح این شکایت دستیابی به حکم محکومیت کارشناس است تا با بهره گیری از آن نسبت به ابطال نظربه در جریان دادرسی شعبات مختلف استفاده کند.
۵- توجه به این موارد نیز حائز اهمیت است که گزارشات کارشناسی قابلیت اصلاح یا تکمیل و ارجاع امر به هیات های متعدد را دارند. بعضأ ممکن است در نظریه های میانی به اجماع کامل و وحدت تمامی اعضا نرسند و به نحوی باهم اختلاف فاحش داشته و حتی درست نقطه مقابل هم باشند. در بعضی از موارد نیز مقام قضائی با اتکاء به خدای یگانه و شواهد و قرائن و امارات بدون لحاظ کردن نظریه کارشناسی اقدام به صدور رای می کند. آيا تمام نظریه ها که مورد بهره برداری قاضی محترم قرار نگرفته، خلاف واقع بوده و جملگی کارشناسان قابل تعقیب خواهند بود؟
۶- احکام صادره توسط دادگاه بدوی به استناد نظریه کارشناس (یا هیأت های کارشناسی) منتخب، صادر و در مرحله تجدید نظر به استناد نظریه کارشناسان (یا هیأت های کارشناسی) بعدی، نقض و متعاقبا در مرحله اعاده دادرسی ممکن است جهت بررسی مجدد به شعبه یا به شعبات دیگری واگذار و با چندین نظریه کاملا متفاوت مواجه شویم. به راستی در شرایط یاد شده که نظریات کارشناسی متعدد وجود دارد. کدامیک واقعی و کدامین غیر واقعی است؟
7 - در بعضی مواقع با نظریات کارشناسی مواجه می شویم که علی رغم مقدمه مفصل و اعلام سوابق و بررسی مدارک و ذکر ادعاهای خواهان و دفاع خوانده در نهایت، فارغ از دستور قرار کارشناسی باشروط متفاوت و بدون نتیجه گیری، تصمیم نهایی به عهده مقام محترم قضایی واگذار گردیده و کارشناس تقاضای دریافت قبض دستمزد کارشناسی می نماید. حال آیا چنین نظریه ای واقعی است یا غیر واقعی؟ در نهایت به نظر می رسد که گزارش تدوینی و تقدیمی، بیشتر جنبه یک گزارش نظري و با راهنمایی تخصصی و پیشنهاد گونه دارد که می تواند با ارجاع امر به هیات های بعدی با تعبیری جدید و مغایر با سایرین تحریر شود و اصولا حجت نیست و در هر پرونده کلام آخر با قاضی محترم در هنگام صدور رای است که با اختیار و مصلحت و تشخیص خود رای را صادر می کند
❇️با توجه به موارد ذکر شده، گزارش خلاف واقع، مشخصا در مواقعی موجبات تعقیب کارشناس را فراهم می آورد که غرض ورزی و سوء نیت یا به صورت عمدی یا به هر دلیل مشابه دیگر از جمله جانبداری مسلم انجام گرفته باشد. در غیر این صورت اظهار نظریه کارشناس موثق بوده و جهت اتخاذ تصمیم نهایی به مقام محترم قضایی تقدیم می شود